ในยุคที่คนต้องใช้สมองหนักขึ้น ทั้งการทำงาน การเรียน และการรับมือกับความเครียด Phosphatidyl Serine (PS) เป็นหนึ่งในสารอาหารที่ได้รับความสนใจมากขึ้นในกลุ่ม Brain Health และ Healthy Aging

Phosphatidyl Serine หรือเรียกสั้น ๆ ว่า PS เป็นสารประกอบประเภท Phospholipid ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของเยื่อหุ้มเซลล์ (Cell Membrane)

พบได้มากในอวัยวะที่มีการใช้พลังงานสูง เช่น

• สมอง

• ระบบประสาท

โดยเฉพาะในบริเวณเยื่อหุ้มเซลล์ประสาท ซึ่งเกี่ยวข้องกับการส่งสัญญาณระหว่างเซลล์สมอง

หน้าที่ของ PS เกี่ยวข้องกับ

• การสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาท

• ความยืดหยุ่นของเซลล์สมอง (Neuronal Membrane Fluidity)

• กระบวนการเรียนรู้และความจำ

1. คนทำงานที่ต้องใช้สมาธิสูง 

หนึ่งในกลุ่มที่สนใจ Phosphatidyl Serine มากขึ้น คือกลุ่มคนวัยทำงานที่ต้องใช้สมองต่อเนื่อง เช่น

• ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน

• ต้องวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก

• ทำงานที่ต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์

• มีตารางงานที่ซับซ้อน

เนื่องจากสมองต้องมีการสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทอย่างต่อเนื่อง PS จึงถูกศึกษาถึงบทบาทในการสนับสนุนการทำงานของสมอง

งานวิจัยบางส่วนพบว่า PS อาจช่วยสนับสนุนด้าน

• ความจำ

• ความสามารถในการเรียนรู้

• การจดจ่อ

โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีการทำงานของสมองลดลงตามวัย

งานวิจัยจาก Journal of Clinical Biochemistry and Nutrition, 2010 พบว่า Phosphatidyl Serine มีศักยภาพในการช่วยสนับสนุนการทำงานด้านความจำและการรับรู้ในบางกลุ่ม

2. ผู้ที่มีความเครียดสูงและพักผ่อนน้อย 

เมื่อร่างกายอยู่ภายใต้ความเครียด จะมีการทำงานของระบบ Stress Response โดยเกี่ยวข้องกับฮอร์โมน เช่น Cortisol

PS ได้รับความสนใจจากงานวิจัยเกี่ยวกับการตอบสนองต่อความเครียด เนื่องจากอาจมีบทบาทในการช่วยควบคุมการตอบสนองของร่างกายต่อภาวะเครียด

เหมาะกับกลุ่มที่มี Lifestyle เช่น

• ทำงานหนัก

• พักผ่อนน้อย

• มีความกดดันสูง

• ต้องรับมือกับสถานการณ์ตลอดเวลา

งานวิจัยจาก Stress, 2004 พบว่า Phosphatidyl Serine ร่วมกับ Phosphatidic Acid อาจช่วยลดการตอบสนองของ Cortisol หลังได้รับความเครียดจากการออกกำลังกาย

3. นักกีฬาและคนออกกำลังกายหนัก 

หลายคนอาจไม่รู้ว่า PS ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะกับสมอง แต่ยังได้รับความสนใจในกลุ่มนักกีฬา

เมื่อออกกำลังกายหนัก ร่างกายจะเกิดความเครียดทางกายภาพ ซึ่งอาจส่งผลต่อระดับ Cortisol

PS ถูกศึกษาในด้าน

• การตอบสนองต่อความเครียดจากการฝึก

• การฟื้นตัวหลังออกกำลังกาย

• ความสามารถในการรักษาสมรรถภาพ

เหมาะกับ

• นักกีฬา

• คนฝึกเวทหนัก

• ผู้ที่ซ้อม Endurance

• คนที่ออกกำลังกายหลายวันต่อสัปดาห์

งานวิจัยจาก Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2008 พบว่า PS อาจช่วยปรับการตอบสนองของ Cortisol ต่อความเครียดจากการออกกำลังกาย

4. ผู้สูงอายุที่ต้องการดูแลสมอง 

เมื่ออายุเพิ่มขึ้น สมองมีการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ เช่น

• ความเร็วในการประมวลผลลดลง

• ความจำบางด้านลดลง

• การสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทเปลี่ยนแปลง

เนื่องจาก PS เป็นส่วนประกอบของเยื่อหุ้มเซลล์สมอง จึงได้รับความสนใจในกลุ่ม Healthy Aging

งานวิจัยหลายฉบับศึกษาบทบาทของ PS ต่อ

• ความจำ

• การเรียนรู้

• การทำงานของสมองในผู้สูงอายุ

งานวิจัยจาก Cochrane Database of Systematic Reviews, 2003 พบว่า Phosphatidyl Serine มีแนวโน้มช่วยสนับสนุนการทำงานด้านความจำในผู้สูงอายุบางกลุ่ม แต่ยังจำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติม

5. คนที่ต้องการดูแลสมองแบบระยะยาว 

ปัจจุบันแนวคิดเรื่อง Brain Longevity หรือการดูแลสมองระยะยาวได้รับความสนใจมากขึ้น

การดูแลสมองไม่ได้ขึ้นอยู่กับอาหารเสริมเพียงอย่างเดียว แต่ควรประกอบด้วย

• การออกกำลังกาย

• การนอนหลับที่ดี

• การเรียนรู้สิ่งใหม่

• การรับประทานอาหารที่หลากหลาย

PS จึงเป็นหนึ่งในสารอาหารที่อาจช่วยเสริมแผนการดูแลสมองในภาพรวม

Phosphatidyl Serine พบในอาหารอะไรบ้าง? 

PS พบได้ในอาหารบางชนิด เช่น

• ปลา

• เนื้อสัตว์

• ไข่แดง

• ถั่วเหลือง

แต่ปริมาณที่ได้รับจากอาหารทั่วไปอาจไม่สูงมาก จึงมีการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

ปัจจุบัน PS ในอาหารเสริมมักมาจาก

• ถั่วเหลือง (Soy-derived)

• ดอกทานตะวัน (Sunflower-derived)

ควรรับประทาน Phosphatidyl Serine เท่าไหร่? 

ปริมาณที่ใช้ในการศึกษาส่วนใหญ่พบในช่วงประมาณ

100–300 มิลลิกรัมต่อวัน

ขึ้นอยู่กับเป้าหมายและรูปแบบผลิตภัณฑ์

อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือรับประทานยาบางชนิด ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนเสริม

สรุป 

Phosphatidyl Serine (PS) เป็นสารอาหารที่ได้รับความสนใจในด้าน Brain Health และ Stress Management

กลุ่มที่อาจเหมาะกับ PS ได้แก่

✅ คนทำงานที่ใช้สมองหนัก ต้องการดูแลสมาธิ
✅ ผู้ที่มีความเครียดสูงและพักผ่อนน้อย
✅ นักกีฬาและคนออกกำลังกายหนัก
✅ ผู้สูงอายุที่ต้องการดูแลความจำและสมอง
✅ ผู้ที่สนใจแนวทาง Healthy Aging

อย่างไรก็ตาม PS ไม่ใช่ตัวช่วยที่ทดแทนการพักผ่อนหรือ Lifestyle ที่ดี แต่ควรใช้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพสมองแบบองค์รวม

เพราะสมองที่ดีไม่ได้เกิดจากสารอาหารเพียงชนิดเดียว แต่เกิดจากการดูแลอย่างต่อเนื่องทั้งอาหาร การนอน การออกกำลังกาย และการจัดการความเครียด

ข้อมูลอ้างอิง 

• Glade MJ, Smith K. “Phosphatidylserine and the human brain.” Nutrition, 2015

• Starks MA, et al. “Effects of phosphatidylserine on endocrine response to exercise.” Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2008

• Benton D, Donohoe RT. “The influence of phosphatidylserine supplementation on cognition and stress.” Nutrition Research Reviews, 2009

• Kingsley M, et al. “Effects of phosphatidylserine supplementation on exercise performance and recovery.” Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2006

• Cochrane Review. “Phosphatidylserine for dementia and cognitive impairment.” Cochrane Database of Systematic Reviews, 2003