Sambucus (เอลเดอร์เบอร์รี) ดีจริงไหม? แล้วถ้ามี Zinc และวิตามินซีด้วย จะช่วยเสริมภูมิคุ้มกันได้ดีกว่าหรือไม่?

     ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ผลิตภัณฑ์เสริมภูมิคุ้มกันได้รับความนิยมอย่างมาก โดยเฉพาะสารสกัดจาก Sambucus nigra หรือที่รู้จักกันในชื่อ เอลเดอร์เบอร์รี (Elderberry) ซึ่งมักถูกนำมาใช้ในผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพช่วงที่ร่างกายอ่อนแอ พักผ่อนน้อย หรือในช่วงที่มีการระบาดของโรคทางเดินหายใจ

อย่างไรก็ตาม หลายคนยังมีคำถามว่า "Sambucus ดีจริงหรือไม่?"
 "ถ้ากินร่วมกับ Zinc และวิตามินซี จะช่วยเสริมภูมิคุ้มกันได้มากกว่าหรือเปล่า?"

บทความนี้จะพาไปดูคำตอบจากงานวิจัยปัจจุบัน

Sambucus คืออะไร?

     Sambucus หรือ Elderberry คือผลไม้สีม่วงเข้มจากพืชชนิด Sambucus nigra ที่อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระกลุ่มแอนโทไซยานิน (Anthocyanins)

มีการศึกษาว่าอาจช่วย:

• สนับสนุนการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน

• ลดระยะเวลาของอาการหวัดและไข้หวัดใหญ่

• ลดความเครียดจากอนุมูลอิสระในร่างกาย

ทำไม Elderberry ถึงได้รับความสนใจด้านภูมิคุ้มกัน?

สารสำคัญใน Elderberry ได้แก่

• Anthocyanins

• Flavonoids

• Polyphenols

     สารเหล่านี้มีคุณสมบัติ ต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant) ช่วยควบคุมการอักเสบ และ สนับสนุนการตอบสนองของภูมิคุ้มกัน

กลไกที่อาจเกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกัน

     งานวิจัยพบว่า สารสกัด Elderberry อาจช่วยกระตุ้นการทำงานของสารสื่อภูมิคุ้มกันบางชนิด เช่น cytokines ที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองต่อเชื้อโรค

     อย่างไรก็ตาม กลไกเหล่านี้ยังอยู่ในขั้นการศึกษาเพิ่มเติม และไม่ควรตีความว่า Elderberry สามารถป้องกันหรือรักษาโรคติดเชื้อได้

งานวิจัยเกี่ยวกับ Elderberry พูดว่าอย่างไร?

1. อาจช่วยลดระยะเวลาของอาการหวัดและไข้หวัด

     การวิเคราะห์งานวิจัย (Meta-analysis) โดย Hawkins และคณะ ในปี 2019 พบว่า การใช้ Elderberry อาจช่วย:

• ลดระยะเวลาของอาการทางเดินหายใจส่วนบน

• ลดความรุนแรงของอาการบางส่วน

     โดยเฉพาะในผู้ที่มีอาการคล้ายไข้หวัด

2. อาจช่วยลดความรุนแรงของอาการไข้หวัดใหญ่

     งานวิจัยของ Zakay-Rones และคณะ ในปี 2004 พบว่า ผู้ที่ได้รับสารสกัด Elderberry มีแนวโน้มฟื้นตัวจากอาการไข้หวัดใหญ่ได้เร็วกว่าเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม

3. มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง

     การศึกษาของ Christensen ในปี 2021 Anthocyanins ใน Elderberry มีศักยภาพในการลด oxidative stress ซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำงานของภูมิคุ้มกันและกระบวนการชรา

แล้วถ้ามี Zinc และ Vitamin C ด้วยล่ะ?

     นี่คือจุดที่น่าสนใจมาก เพราะผลิตภัณฑ์เสริมภูมิคุ้มกันสมัยใหม่มักไม่ได้ใช้ Elderberry เพียงอย่างเดียว

แต่เสริมด้วย:

• Zinc

• Vitamin C

     เพื่อให้ครอบคลุมหลายกลไกของระบบภูมิคุ้มกัน

Zinc: แร่ธาตุสำคัญของภูมิคุ้มกัน

Zinc หรือ สังกะสีมีบทบาทต่อ:

• การสร้างเซลล์ภูมิคุ้มกัน

• การสื่อสารระหว่างเซลล์ภูมิคุ้มกัน

• การตอบสนองต่อเชื้อโรค

งานวิจัยบอกว่าอย่างไร?

     การวิเคราะห์ข้อมูลใน BMJ Open พบว่า การได้รับ Zinc อย่างเหมาะสมอาจช่วย:

• ลดระยะเวลาของอาการหวัด

• สนับสนุนการทำงานของภูมิคุ้มกัน

Vitamin C: วิตามินคลาสสิกที่ยังมีบทบาท

วิตามินซีมีส่วนช่วย:

• การทำงานของเม็ดเลือดขาว

• การป้องกันความเสียหายจากอนุมูลอิสระ

• การสร้างคอลลาเจน

เหมาะกับใคร?

อาจเหมาะสำหรับ:

• คนพักผ่อนน้อย

• คนทำงานหนัก

• ผู้ที่ต้องเดินทางบ่อย

• คนที่ต้องการดูแลสุขภาพในช่วงอากาศเปลี่ยนแปลง

แต่ไม่ใช่ยารักษาโรค และไม่สามารถทดแทนการนอนหลับ การรับประทานอาหารที่ดี หรือการออกกำลังกายได้

สรุป

     Sambucus หรือ Elderberry เป็นสารสกัดจากผลเอลเดอร์เบอร์รีที่มีงานวิจัยสนับสนุนว่ามีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และอาจช่วยลดระยะเวลาของอาการทางเดินหายใจในบางสถานการณ์

     เมื่อใช้ร่วมกับ Zinc และ Vitamin C อาจช่วยสนับสนุนการทำงานของภูมิคุ้มกันได้ครอบคลุมมากขึ้น เนื่องจากแต่ละสารมีบทบาทแตกต่างกัน

อย่างไรก็ตาม การมีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงยังคงต้องอาศัยพื้นฐานสำคัญที่สุด ได้แก่:

• การนอนหลับเพียงพอ

• การรับประทานอาหารสมดุล

• การออกกำลังกายสม่ำเสมอ

• การจัดการความเครียด

ข้อมูลอ้างอิง

• Hawkins J, Baker C, Cherry L, Dunne E. Black elderberry (Sambucus nigra) supplementation effectively treats upper respiratory symptoms: A meta-analysis of randomized controlled clinical trials. Complementary Therapies in Medicine. 2019.

• Zakay-Rones Z, Thom E, Wollan T, Wadstein J. Randomized study of the efficacy and safety of oral elderberry extract in the treatment of influenza A and B virus infections. Journal of International Medical Research. 2004.

• Christensen LP. Bioactive compounds and health benefits of elderberry. Journal of Functional Foods. 2021.

• Hunter J, Arentz S, Goldenberg J, et al. Zinc for the prevention and treatment of respiratory tract infections. BMJ Open. 2021.

• Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2013.