ภัยเงียบมะเร็งตับ ภาวะไขมันพอกตับ (โรคเงียบที่ไม่แสดงอาการ)

ไขมันตัวการร้าย "ที่สามารถทำลายตับได้" วันนี้จะสรุปสั้นๆ ง่ายๆ ให้ได้เข้าใจภายใน 10 นาที

              เจ้าโรคไขมันพอกตับ (Fatty Liver Disease) จัดเป็นภาวะผิดปกติอย่างหนึ่ง ที่มีปริมาณไขมันจำนวนมากไปเกาะอยู่ในส่วนของผนังเซลล์ตับ เกิดการสะสมเป็นจำนวนมากจนทำให้ตับทำงานผิดปกติ ไม่สามารถกรองสารพิษในร่างกาย ทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ภาวะไขมันพอกตับโรคนี้ไม่แสดงอาการนะคะ ฉะนั้นควรดูแลตับให้ดีอยู่เสมอค่ะ 

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิด "ภาวะไขมันเกาะตับ"

สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม ได้แก่

              1. กลุ่มที่แรกเกิดจาก "เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์" (Alcoholic Fatty Liver Disease)

              แอลกอฮอล์ จัดเป็นสารที่ไม่มีอยู่ในร่างกาย และเป็นพิษต่อร่างกาย การดื่มเครื่องดื่มหรือรับประทานที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ *ในปริมาณที่มากเกินไป สะสมเป็นจำนวนมาก ระยะที่ได้รับ ทำให้ตับรับภาระในการทำงานเป็นอย่างมาก จนไม่สามารถขับออกจากร่างกายได้ทัน จนทำให้เกิดการตกค้างและเกิดภาวะไขมันพอกตับในที่สุด

              2. กลุ่มที่สอง "ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์" (Non-Alcoholic Fatty Liver Disease)

              กลุ่มนี้จะเกิดจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน และเกิดจากโรคอย่างอื่น เช่นการทานของหวาน น้ำตาลสูง และโรคทีใช้พลังงานในร่างกาย โรคอ้วน เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง ไวรัส

4 ปัจจัยเสี่ยงภาวะไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์

              1. ภาวะอ้วนหรือน้ำหนักตัวเกิน

              2. เบาหวาน หรือมีภาวะดื้ออินซูลิน

              3. ผู้ที่มีโรคอ้วนลงพุง หรือภาวะ เมตาบอลิกซินโดรม (Metabolic Syndrome) 

              4. พฤติกรรมการกินที่ไม่เหมาะสม เช่นการกินอาหารพลังงานสูงเกินความจำเป็น โดยเฉพาะ แป้ง ไขมัน น้ำตาล

สังเกตุอย่างไร!! ว่าเรากำลังเกิด "ภาวะไขมันพอกตับ"

              1. พบแพทย์ "เจาะเลือดดูการทำงานของตับ" (Liver Function Test) เพื่อตรวจเช็คค่าการอักเสบ (Inflammation) สูงกว่าปกติหรือไม่ ในคนที่มีภาวะไขมันพอกตับอาจพบระดับน้ำตาลและระดับไขมันในเลือดสูงกว่าปกติร่วมด้วย

              2. การตรวจ "อัลตราซาวด์บริเวณช่องท้อง" จะพบว่าตับอาจมีขนาดโตขึ้นและมีลักษณะขาวขึ้นเมื่อเทียบกับไตและม้าม

              3. การตรวจ "วัดไขมันพอกตับจากการ Scan" ด้วยเครื่อง (Dexa Scan Whole Body)

              4. Fibroscan เป็นการตรวจความยืดหยุ่นพร้อมกับประเมินไขมันสะสมภายในเนื้อตับเพื่อสำรวจความเสียหายของเนื้อเยื่อจากการมีไขมันไปพอก

5 แนวทาง "ลดความเสี่ยงจาก โรคไขมันพอกตับ"

              1. ควบคุมการบริโภคแป้ง น้ำตาล ไขมัน ให้เหมาะสมกับการใช้พลังงานในร่างกาย

              2. ออกกำลังกายเป็นประจำอย่างน้อยสัปดาห์ละ 5 วัน อย่างน้อยวันละ 30 - 60 นาที ออกกำลังกายเบาๆ เช่น การเต้นแอโรบิค หรือแบบมีแรงต้าน เช่น เดินเร็วครึ่งชั่วโมง การยกน้ำหนัก เล่นเวทเทรนนิ่ง แบบแรงกระแทกต่ำ

              3. เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาหารที่มีไขมันต่ำ กากใยสูง และอาหารที่มีให้พลังงานต่ำ 

              4. หากเป็นเบาหวานหรือไขมันในเลือดสูง ควรควบคุมโรคและการรับประทานยาตามแพทย์สั่ง ควบคุมอาหาร และออกกำลังกาย

              5. หลักเลี่ยงการเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

อ้างอิงข้อมูลจาก

1. Bangkokspital https://www.bangkokhospital.com/content/fatty-liver

2. Bumrungrad